Türkiye Belediyeler Birliğinin ev sahipliğinde 6 Kasım’da Ankara’da gerçekleştirilen Avrupa Birliği Bölgeler Komitesi 35. Türkiye Çalışma Grubu Toplantısı’nda konuşan Kâhta Belediye Başkanı Mehmet Can Hallaç, iklim adaletinin savaş bölgelerinde yaşayan insanların temel haklarından ayrı düşünülemeyeceğini vurguladı.
“Antalya’da Düzenlenecek COP31 Öncesinde İklim Finansmanı ve Çok Düzeyli Yönetişim Yoluyla Yerel Yönetimlerin Güçlendirilmesi” temalı toplantıda Hallaç, Gazze’de suya, gıdaya, ilaca ve barınmaya erişimde yaşanan ağır yoksunluğa dikkat çekerek uluslararası topluma sorumluluklarını yerine getirme çağrısında bulundu.
“Saldırılar sona ermeli, insani yardım engelsiz ulaşmalı”
Gazze’de yaşananların uluslararası kuruluşların raporlarıyla dünyanın bilgisine sunulduğunu belirten Hallaç, Birleşmiş Milletler uzmanlarının açlık ve susuzluğun silah olarak kullanılmasına yönelik kınamalarını hatırlattı.
Hallaç, “Bir toplumun suya ve gıdaya erişiminin engellenmesi kabul edilemez. Hiçbir çocuk açlık ve susuzlukla sınanmamalıdır” ifadelerini kullandı.
Uluslararası toplumun somut adımlar atması gerektiğini söyleyen Hallaç, çağrısını şu sözlerle sürdürdü:
“Ateşkese rağmen süren saldırılar derhâl sona ermeli, ateşkesin bütün yükümlülükleri eksiksiz yerine getirilmelidir. Uluslararası toplum bunun için diplomatik, siyasi ve ekonomik baskıyı kararlılıkla uygulamalıdır. İnsani yardım güvenli, sürekli ve engelsiz ulaşmalıdır. İhlaller bağımsız biçimde soruşturulmalı, sorumlular hesap vermelidir.”
Çocukların, yaşlıların, hastaların ve engelli bireylerin korunmasının öncelikli olması gerektiğini belirten Hallaç, temel ihtiyaçlara erişimin çatışan tarafların tercihine bırakılamayacağını vurguladı.
“Uluslararası yardım, yıkıma yol açanın sorumluluğunu ortadan kaldırmaz”
Gazze’de su ve kanalizasyon altyapısının, tarım alanlarının ve bitki örtüsünün uğradığı tahribatın gelecek kuşakların yaşam koşullarını da tehdit ettiğini ifade eden Hallaç, çevresel zararın bağımsız mekanizmalarla belgelenmesini istedi.
“Uluslararası yardım, yıkıma yol açanın sorumluluğunu ortadan kaldırmaz” diyen Hallaç, İsrail’in yol açtığı yıkımın tazmin ve onarım yükümlülüklerinin uluslararası hukuk çerçevesinde takip edilmesi gerektiğini belirtti.
Hallaç ayrıca su sistemlerinin yeniden işler hâle getirilmesi ve kirlenen toprakların iyileştirilmesi için uzun vadeli uluslararası destek sağlanması çağrısında bulundu.
Gazze için belediyeler arasında somut dayanışma önerisi
Avrupa ve Türkiye’deki belediyelerin su, kanalizasyon, atık yönetimi ve şehir planlaması alanlarında önemli bir teknik birikime sahip olduğunu dile getiren Hallaç, bu kapasitenin Gazze’de temel hizmetlerin yeniden kurulması için kullanılabileceğini söyledi.
Hallaç, ilgili Filistinli kurumların ve yerel yönetimlerin belirleyeceği ihtiyaçlar doğrultusunda, insani yardım kuruluşlarıyla koordineli teknik destek ve ortak projeler geliştirilmesini önerdi.
Kaynakların kullanım önceliklerini de gündeme getiren Hallaç, devletleri silahlanma yarışını azaltmaya ve barışla açılacak mali imkânları temiz su, güvenli barınma ve afetlerin önlenmesi gibi yaşamsal ihtiyaçlara yöneltmeye çağırdı.
“Kararı bugünün güçlüleri verip bedelini yarının çocukları ödeyemez”
Konuşmasında “nesiller arası adalet” kavramını öne çıkaran Hallaç, savaşların bıraktığı çevresel yıkımın ve onarım yükünün, bu kararlarda hiçbir söz hakkı bulunmayan çocuklara devredilemeyeceğini vurguladı.
Hallaç, gelecek kuşakların haklarını şu sözlerle anlattı:
“Bugün henüz doğmamış bir çocuğun, bizim kararlarımızın bedelini ödemek zorunda kalmamasıdır nesiller arası adalet. O çocuğun bugün bu salonda sesi yok; karar masalarında sandalyesi yok. Ama yarın içeceği su, işleyeceği toprak ve yaşayacağı şehir üzerinde hakkı var.”
Savaşlarla kirletilen toprakları, yok edilen ormanları ve tahrip edilen su kaynaklarını gelecek kuşaklara bırakmanın onların hayatından bugünden eksiltmek anlamına geldiğini belirten Hallaç, “Kararı bugünün güçlüleri verip bedelini yarının çocukları ödeyemez” dedi.
Savaşların iklim üzerindeki etkileri de gündeme alınmalı
İklim müzakerelerinde askerî faaliyetlerin ve savaşların çevresel maliyetinin daha güçlü biçimde ele alınması gerektiğini söyleyen Hallaç; askerî araçların yakıt tüketimi, silah üretimi, bombardımanların neden olduğu yangınlar ve yeniden inşa süreçlerinin birlikte değerlendirilmesini istedi.
Ormanların, tarım alanlarının ve sulak bölgelerin tahribatının doğanın kendini yenileme kapasitesini zayıflattığını belirten Hallaç, savaşların iklim etkilerinin şeffaf biçimde ölçülmesi ve raporlanması çağrısında bulundu.
Kâhta’nın su güvenliği için iş birliği çağrısı
Konuşmasının yerel yönetimlere ilişkin bölümünde Kâhta’nın içme suyu ihtiyacını ele alan Hallaç, yağış ve heyelanların mevcut su sisteminde arızalara ve yüksek maliyetlere yol açtığını belirtti. Atatürk Barajı’ndan ham su temininin planlandığını açıklayan Hallaç, bu yatırımın enerji verimliliği, güneş enerjisi ve kayıp-kaçak azaltımıyla birlikte değerlendirilmesini önerdi.
Türkiye Belediyeler Birliğinin kolaylaştırıcılığında, ilgili kamu kurumları ve uluslararası ortaklarla ortak proje hazırlama çalışması başlatılması çağrısında bulunan Hallaç, ilçe belediyelerinin teknik kapasitesinin ve finansmana erişiminin güçlendirilmesini istedi.
Hallaç, konuşmasını COP31’in barışı, iklim adaletini ve nesiller arası adaleti güçlendiren kararlara vesile olması temennisiyle tamamladı.
